"vélocipède" latince hızlı ayak, fransızca insan gücüyle hareket eden kara taşıtı.
yani monowheel, unicycle, discyle, tricycle, quadracycle gibi türlerini de kapsayan çevreci ve insancıl taşıt sistemlerinin genel adı. her ne kadar bahsi geçen diğerleri daha çok sirklerde ve kullanılmaya başlandığı ilk zamanlarda yaygın olsa da özellikle eskilerin bildiği gibi velespit gidon, sele, aynı boyda iki teker, zincir aksamı, ayna kolu ve tüm bunların üzerine oturduğu bir kadrodan ihtiva olur.
her ne kadar saraçhane alt geçidindeki bisikletçilerden birine girdiğinizde göze hoş gelen bol amortisörlü ağır bir tanesini edinmek en çok başvurulan yollardan biri olsa da işler o kadar basit değil tabi. bir bisiklete sahip olmak isteyen biri kendine şu soruları sormalı:
1) Nerede kullanacağım?
2) ne için kullanacağım?
3) ne kadar süre kullanmak istiyorum?
ilk sorunun potansiyel 3 cevabı olabilir. şehirde, arazide, asfalt/düzgün yolda. en çok tercih edilen tür konusunda karar verilirken elbette şehirdeki nüfusla orantılı olduğu için hemen akıllara setler ve bozuk yollar geliyor en azından inşaatın kutsandığı istanbul için öyle. mtb (mountain bike) dağ bisikleti ve şehir bisikletleri ihtiyacı karşılama konusunda farklı özelliklere sahip olsalar da bu kategoride bilinçli ve bilinçsiz tüketicileri ayırma konusunda birleşiyorlar.
dağ bisikletleri ön ve arka olmak üzere iki amortisöre ve diğer bisiklet türlerine göre en kalın lastikli tür. lastik genişliğinin mm'si arttıkça yola tutuş yüzeyiyle doğru orantılı verdiği titreşim hissi azalıp bozuk yollar/arazilerdeki güvenlik faktörü artıyor. ancak kötü olan yanı oldukça ağırlar ve dik bir yokuşu bu bisikletlerle çıkmak bilenler için tam bir işkence. eğer arazi ve hafriyat kamyonlarının mahvettiği düz bir coğrafyada sürecekseniz doğru yerdesiniz.
şehir bisikletleri ise dağ bisikletlerinden dağ ince teker yüzeyine sahip, daha hafif, tek veya hiç amortisör barındırmayan genelde v-fren aksamına sahip isminin hakkını veren türüdür velospitin. bu işlerle ilgilenenler tarafından tur bisikletleri olarak da bilinir her ne kadar her türlü bisikletle bu ihtiyaç giderilse de ön/arka bagaj delikleri ve bu kütleyi istikrarlı biçimde taşıyabileceği için performans açısından en tercih edilesidir. şehir için konuşulursa, akıcı, güvenilir, görünürde en mantıklı tercih olmasının yanında setlerde ve çukurlarda yavaşlamanızda fayda vardır en azından ani titreşimleri hissetmek istemiyorsanız. bununla birlikte performans olarak iyi bir şehir bisikleti oldukça tatmin edicidir: bagajınızı taşıyabilirsiniz, hız yapabilirsiniz, günlük işlerinizde veya commute olarak iş-ev arasında işinizi görür.
tüm bunlardan ziyade arabalar için konuşulduğunda en çok sahip olunmak istenen modeller nasıl en hızlılarıysa bu bisiklet için de geçerlidir. temmuz'dan temmuza bisiklet izleyicisiyseniz tour de france'ı ve en azından bir kaç ismi tanıyorsunuzdur. işte tam da buradan ilham alıp ya da diğer türleri kullanıp daha fazlasını isteyen birisiyseniz yol bisikletleri size göre: ultra ince lastikler, hafif kadro, alttan tutamaçlı sargılı profesyonel gidon. bu bisikletlerle 100 km üzeri hızlara iyi bir performansla veya %10 ve üzeri eğimlerde çıkılabilir. ancak bunu yapabilmek için oldukça deneyimli olmanız gerekir. şehir içi ulaşımda kullananlar olsa da daha çok grup halinde haftanın bir kaç günü biraraya gelen topluluk üyelerinin kullandığı türdür.
trafikte sıkışıp etraftaki mağazaları izlerken aranızdan geçen sırt çantalı gözlüklü, kasklı genelde fit bisikletçiler ev-iş seyahatlerini bu şekilde gerçekleştirir. her ne kadar sağ şeritte kırık cam şişeleri ve dikkatsiz yayalar olsa da hız açısından en tatmin edici sonuçları verdiği için çok yaygındır. ve hele de profesyonel bir bisiklet takımının forması, kaliteli bisiklet taytı edinilip iyi bir seleyle bu iş görülüyorsa kişi o andan itibaren froome, contador, nibali olur akar trafikte.
tüm bunlardan bağımsız son yıllarda oldukça tercih edilmeye başlanan katlanılabilir bisikletler de ulaşım araçlarında uzak mesafelere gidildiğinde dönüş yolunda oldukça kolaylık sağlayıcı. ayrıca arabanızın bagajında da bir kaç saniye içinde ufak boyutlardan normal boyutlara geçirip işinizi görebilirsiniz. ancak diğer bisikletlere göre daha ufak kadroya sahip olduğu için hız konusunda yavaş, işlevsellikte ise hepsinden önde olduğunu söylemek de fayda var.
***
buraya kadar okuduysanız muhtemelen bir fikir oluşmuştur ama bencillik yapmadan kendi tavsiyelerimi de söylemek isterim.
1) a) şehir büyük: şehir, katlanılabilir
aa) şehir küçük: mtb, şehir
aaa) şehir düz: yol, şehir
aaaa) şehir eğimli: şehir, mtb
b) kırsal alan düz: mtb,şehir
bb) kırsal alan eğimli: mtb
2) a) zevk için: yol, katlanılabilir, şehir
b) arazi için: mtb
c) tur için: şehir
3) a) 1-3 sene yazdan yaza: 300-500 tl
b) 4-5 sene ihtiyaç duydukça: 1000-3000 tl
c) 5 sene üstü sürekli (ulaşım için): 3000-10000 tl
***
unutmadan, her tür bisikleti istediğiniz amaçla kullanabilirsiniz yukarıda bahsedilenler harcanan enerji/elde edilen performans odaklı ve uzun araştırmalar, tecrübelerle sabit. elbette katlanabilirle türkiye turu, 10 yaşındaki ortalama bir mtb'yle brüksel-tokyo turu yapanların haberlerini gazetede okursunuz ancak bunlar ekstrem örnekler. önemli olan sizi tatmin edecek ve her bindiğinizde mutlu olabileceğiniz bir dosta sahip olmak gerisi zaten siz nereye sürerseniz sizle birlikte gelir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder