"vélocipède" latince hızlı ayak, fransızca insan gücüyle hareket eden kara taşıtı.
yani monowheel, unicycle, discyle, tricycle, quadracycle gibi türlerini de kapsayan çevreci ve insancıl taşıt sistemlerinin genel adı. her ne kadar bahsi geçen diğerleri daha çok sirklerde ve kullanılmaya başlandığı ilk zamanlarda yaygın olsa da özellikle eskilerin bildiği gibi velespit gidon, sele, aynı boyda iki teker, zincir aksamı, ayna kolu ve tüm bunların üzerine oturduğu bir kadrodan ihtiva olur.
her ne kadar saraçhane alt geçidindeki bisikletçilerden birine girdiğinizde göze hoş gelen bol amortisörlü ağır bir tanesini edinmek en çok başvurulan yollardan biri olsa da işler o kadar basit değil tabi. bir bisiklete sahip olmak isteyen biri kendine şu soruları sormalı:
1) Nerede kullanacağım?
2) ne için kullanacağım?
3) ne kadar süre kullanmak istiyorum?
ilk sorunun potansiyel 3 cevabı olabilir. şehirde, arazide, asfalt/düzgün yolda. en çok tercih edilen tür konusunda karar verilirken elbette şehirdeki nüfusla orantılı olduğu için hemen akıllara setler ve bozuk yollar geliyor en azından inşaatın kutsandığı istanbul için öyle. mtb (mountain bike) dağ bisikleti ve şehir bisikletleri ihtiyacı karşılama konusunda farklı özelliklere sahip olsalar da bu kategoride bilinçli ve bilinçsiz tüketicileri ayırma konusunda birleşiyorlar.
dağ bisikletleri ön ve arka olmak üzere iki amortisöre ve diğer bisiklet türlerine göre en kalın lastikli tür. lastik genişliğinin mm'si arttıkça yola tutuş yüzeyiyle doğru orantılı verdiği titreşim hissi azalıp bozuk yollar/arazilerdeki güvenlik faktörü artıyor. ancak kötü olan yanı oldukça ağırlar ve dik bir yokuşu bu bisikletlerle çıkmak bilenler için tam bir işkence. eğer arazi ve hafriyat kamyonlarının mahvettiği düz bir coğrafyada sürecekseniz doğru yerdesiniz.
şehir bisikletleri ise dağ bisikletlerinden dağ ince teker yüzeyine sahip, daha hafif, tek veya hiç amortisör barındırmayan genelde v-fren aksamına sahip isminin hakkını veren türüdür velospitin. bu işlerle ilgilenenler tarafından tur bisikletleri olarak da bilinir her ne kadar her türlü bisikletle bu ihtiyaç giderilse de ön/arka bagaj delikleri ve bu kütleyi istikrarlı biçimde taşıyabileceği için performans açısından en tercih edilesidir. şehir için konuşulursa, akıcı, güvenilir, görünürde en mantıklı tercih olmasının yanında setlerde ve çukurlarda yavaşlamanızda fayda vardır en azından ani titreşimleri hissetmek istemiyorsanız. bununla birlikte performans olarak iyi bir şehir bisikleti oldukça tatmin edicidir: bagajınızı taşıyabilirsiniz, hız yapabilirsiniz, günlük işlerinizde veya commute olarak iş-ev arasında işinizi görür.
tüm bunlardan ziyade arabalar için konuşulduğunda en çok sahip olunmak istenen modeller nasıl en hızlılarıysa bu bisiklet için de geçerlidir. temmuz'dan temmuza bisiklet izleyicisiyseniz tour de france'ı ve en azından bir kaç ismi tanıyorsunuzdur. işte tam da buradan ilham alıp ya da diğer türleri kullanıp daha fazlasını isteyen birisiyseniz yol bisikletleri size göre: ultra ince lastikler, hafif kadro, alttan tutamaçlı sargılı profesyonel gidon. bu bisikletlerle 100 km üzeri hızlara iyi bir performansla veya %10 ve üzeri eğimlerde çıkılabilir. ancak bunu yapabilmek için oldukça deneyimli olmanız gerekir. şehir içi ulaşımda kullananlar olsa da daha çok grup halinde haftanın bir kaç günü biraraya gelen topluluk üyelerinin kullandığı türdür.
trafikte sıkışıp etraftaki mağazaları izlerken aranızdan geçen sırt çantalı gözlüklü, kasklı genelde fit bisikletçiler ev-iş seyahatlerini bu şekilde gerçekleştirir. her ne kadar sağ şeritte kırık cam şişeleri ve dikkatsiz yayalar olsa da hız açısından en tatmin edici sonuçları verdiği için çok yaygındır. ve hele de profesyonel bir bisiklet takımının forması, kaliteli bisiklet taytı edinilip iyi bir seleyle bu iş görülüyorsa kişi o andan itibaren froome, contador, nibali olur akar trafikte.
tüm bunlardan bağımsız son yıllarda oldukça tercih edilmeye başlanan katlanılabilir bisikletler de ulaşım araçlarında uzak mesafelere gidildiğinde dönüş yolunda oldukça kolaylık sağlayıcı. ayrıca arabanızın bagajında da bir kaç saniye içinde ufak boyutlardan normal boyutlara geçirip işinizi görebilirsiniz. ancak diğer bisikletlere göre daha ufak kadroya sahip olduğu için hız konusunda yavaş, işlevsellikte ise hepsinden önde olduğunu söylemek de fayda var.
***
buraya kadar okuduysanız muhtemelen bir fikir oluşmuştur ama bencillik yapmadan kendi tavsiyelerimi de söylemek isterim.
1) a) şehir büyük: şehir, katlanılabilir
aa) şehir küçük: mtb, şehir
aaa) şehir düz: yol, şehir
aaaa) şehir eğimli: şehir, mtb
b) kırsal alan düz: mtb,şehir
bb) kırsal alan eğimli: mtb
2) a) zevk için: yol, katlanılabilir, şehir
b) arazi için: mtb
c) tur için: şehir
3) a) 1-3 sene yazdan yaza: 300-500 tl
b) 4-5 sene ihtiyaç duydukça: 1000-3000 tl
c) 5 sene üstü sürekli (ulaşım için): 3000-10000 tl
***
unutmadan, her tür bisikleti istediğiniz amaçla kullanabilirsiniz yukarıda bahsedilenler harcanan enerji/elde edilen performans odaklı ve uzun araştırmalar, tecrübelerle sabit. elbette katlanabilirle türkiye turu, 10 yaşındaki ortalama bir mtb'yle brüksel-tokyo turu yapanların haberlerini gazetede okursunuz ancak bunlar ekstrem örnekler. önemli olan sizi tatmin edecek ve her bindiğinizde mutlu olabileceğiniz bir dosta sahip olmak gerisi zaten siz nereye sürerseniz sizle birlikte gelir.
Blog Yazmanın Motivasyonu
Yaklaşık 10 yıldır az veya çok araya giren ayları katmazsak sıkça içerik olarak tatmin edici yazılar yazdım, yazıyorum anonim olarak. Çoğu kişinin bildiği birbirine tavsiye ettiği ama bir dirsek mesafesi kadar yakında olsa da sizi tanımadığı durum içinde bulunmak ilk zamanlarda garip gelirdi ama insan her şeye alışıyor.
İnsanın tutkusu yaptığı şeyden her sabah yenilenen muazzam bir feedback akışı görmek kadar bunun nitelikli okuyucular tarafından sağlandığı olmalı. Ya da en azından herkesin üniversite sınavında ilk 10 binde olduğu hayali.
Türkiye'nin iyi üniversitelerinden birinde tarih ve çift anadal olarak uluslararası ilişkiler okuyorum. Yatmayıp çalıştığım için de 4 tane burs verdiler sağolsunlar. Her ne kadar devamsızlık nedeniyle okulu uzatsam da C notunu ve altını hiç görmedim belki 3 tane alınamadığından ya da kurtların domesticationını lisede diğerleri Atsız takılırken sindirdiğimden mütevellit.
Anonim olarak yazmanın en büyük eksisi google search barına isminizi yazıp arattığında facebook veya stumble upon hesabından başkasını bulamayınca az çok tanıdığınız sıradan birinin tüm sahip olduğunuz şeyin bu olduğu yanılgısı ya da misconception of individual yani katolik erezyonun reason karşısında acziyetini cilt cilt kitapla kitleselleştiren Kant'ın bir tanıdığının cenazesi için kiliseye gittiği duyulunca wikipedia'daki aydınlanma çağı düşünürleri maddesinden adının silinmesi gibi bir şey.
Diğer bloga ara vermeden devam edeceğim yine hiç kimse ben olduğunu bilmeden okuyacak yazdıklarımı. O domainden oldukça fazla giriş olduğu için benzer bir şey yerine tamamen değişik ve şeffaf bir şeyle devam etmek istedim hem beni tanıyanlar da okuyabilirler böylece diğer tarafa dokunmadan bilmeden.
Hobilerim, husky sledding, kite buggying, street luge ve base jumping. Özellikle GoPro4'ümün kalkan toz duman arasında 270 derecelik açısıyla 60 fps akması... anlayamazdınız ama şimdi youtube var.
Şu konu hakkında yazacağım tahaddütü vermeden bildiğim, gördüğüm, yaşadığım, pedalladığım, adımladığım yalan yanlış şeyleri buradan arttığı kadar yazıyorum. Herhangi bir sorumluk gütmeden bu işe kalkıştığım için verimli de oluyor dönüp dönüp aklımdan çıkan şeyleri tazeliyorum. Konu olarak ilgili biri için mutlaka bulunacak nimetler var her türlü metinde. Temel motivasyon ansiklopedik, üzerine makaleler, kitaplar kaleme alınan meseleleri toparlayıp ciddiyetsizliği elden bırakmadan anlamaya çalışmak: data-knowledge-information-wisdom a.ş.
İnsanın tutkusu yaptığı şeyden her sabah yenilenen muazzam bir feedback akışı görmek kadar bunun nitelikli okuyucular tarafından sağlandığı olmalı. Ya da en azından herkesin üniversite sınavında ilk 10 binde olduğu hayali.
Türkiye'nin iyi üniversitelerinden birinde tarih ve çift anadal olarak uluslararası ilişkiler okuyorum. Yatmayıp çalıştığım için de 4 tane burs verdiler sağolsunlar. Her ne kadar devamsızlık nedeniyle okulu uzatsam da C notunu ve altını hiç görmedim belki 3 tane alınamadığından ya da kurtların domesticationını lisede diğerleri Atsız takılırken sindirdiğimden mütevellit.
Anonim olarak yazmanın en büyük eksisi google search barına isminizi yazıp arattığında facebook veya stumble upon hesabından başkasını bulamayınca az çok tanıdığınız sıradan birinin tüm sahip olduğunuz şeyin bu olduğu yanılgısı ya da misconception of individual yani katolik erezyonun reason karşısında acziyetini cilt cilt kitapla kitleselleştiren Kant'ın bir tanıdığının cenazesi için kiliseye gittiği duyulunca wikipedia'daki aydınlanma çağı düşünürleri maddesinden adının silinmesi gibi bir şey.
Diğer bloga ara vermeden devam edeceğim yine hiç kimse ben olduğunu bilmeden okuyacak yazdıklarımı. O domainden oldukça fazla giriş olduğu için benzer bir şey yerine tamamen değişik ve şeffaf bir şeyle devam etmek istedim hem beni tanıyanlar da okuyabilirler böylece diğer tarafa dokunmadan bilmeden.
Hobilerim, husky sledding, kite buggying, street luge ve base jumping. Özellikle GoPro4'ümün kalkan toz duman arasında 270 derecelik açısıyla 60 fps akması... anlayamazdınız ama şimdi youtube var.
Şu konu hakkında yazacağım tahaddütü vermeden bildiğim, gördüğüm, yaşadığım, pedalladığım, adımladığım yalan yanlış şeyleri buradan arttığı kadar yazıyorum. Herhangi bir sorumluk gütmeden bu işe kalkıştığım için verimli de oluyor dönüp dönüp aklımdan çıkan şeyleri tazeliyorum. Konu olarak ilgili biri için mutlaka bulunacak nimetler var her türlü metinde. Temel motivasyon ansiklopedik, üzerine makaleler, kitaplar kaleme alınan meseleleri toparlayıp ciddiyetsizliği elden bırakmadan anlamaya çalışmak: data-knowledge-information-wisdom a.ş.
Küçük Farklılıkların Narsizmi
Kalabalık bir topluluk önünde bir şey anlatırken ya da paylaşımda bulunurken her bir bireyin tek bir hatanızda sizi içlerinden yargılayacaklarını düşünürsünüz, çok kaygılı ya da her şeyi kontrol etmek isteyen azılı bir mükemmelliyetçi iseniz. Bu mümkün değildir. Kendinize güven konusunda sıkıntılarınız varsa arka sıralarda gülen iki veya daha fazla katılımcının sizin anlattığınız şey, kişiliğinizle ilgili hoşunuza gitmeyecek bir yorumda bulunduklarını varsayarsınız en azından olasılık dahilindedir. Tabi tüm bunlar elektron-nöron düzeyinde saniyeler içinde gerçekleşir ve sadece içsel bir yorum olarak kalır.
Aslında sadece bir yorum demek çok kolaycılık olur. Çünkü şeylere ilişkin bütün bilgimiz duyularımızın bozmadığını varsaydığımız işlenmemiş verilerin çocukluk dönemindeki tecrübelerimiz ve sonraki dönemdeki çevremiz, eğitimimiz aracılığıyla değerlendirilip üst çekmeceye kaldırılmasıdır. Ancak sahiden de işler böyle mi yürür? Hayır. GPS’i kapatıp yolu kısaltacağını düşünen, trafik yerine ara sokaklardan giden bir şüpheci, her ne kadar yolun uzunluğu ölçüsünde yanılmamış ya da önemsiz düzeyde daha fazla katetmiş olsa da yaptığı dönüşler ve belli hızlarda yaşam alanlarına ulaşılmak için inşa edilen sokaklardan dolayı rastgele düzlemselliği etkili olarak kullanamaz, gideceği yere geç kalır; hipotezi gövdesinde gülümseyen inekler olan süt kamyonları, aralarına başka birileri girince nikahın gerçekleşmeyeceğine dair önsezi geliştiren düğün konvoyları, akrabalarına kaldırım ihalesini ilana çıkarmadan veren yerel yöneticiler, yolları yayalara vermek isteyen işbilmez ama devrimci ve çıkarcı akrabalar tarafından paramparça edilir.
Belli bir hız sınırının altında yol almanın kısıtlandığı 3–4 şeritli otobanlar her ne kadar yerleşim yerlerinin etrafından dolaşsalar da dönüşler yumuşak, süreksiz ve otoban kenarında ebegümeci toplayan yurdumun cefak.. gibi muhabirlerin son sözlerine muhattap olmak istemeyenlerin kullandığı yollar olduğundan tercih edilir. Kişilere ait duyum oldukları için değil. Bunun için ion motoru kullanan Dawn‘ın itiş gücünün Jüpiter’in yörüngesindeyken farklı Deep Space 1’ın 9969 Braille asteroidini pas geçerken farklı olmasını bir benzerlik kurarak ayrıntılı olarak gösterebilirdim. Ancak hayatın içindeki daha etkili oluyor.
Belli bir hız sınırının altında yol almanın kısıtlandığı 3–4 şeritli otobanlar her ne kadar yerleşim yerlerinin etrafından dolaşsalar da dönüşler yumuşak, süreksiz ve otoban kenarında ebegümeci toplayan yurdumun cefak.. gibi muhabirlerin son sözlerine muhattap olmak istemeyenlerin kullandığı yollar olduğundan tercih edilir. Kişilere ait duyum oldukları için değil. Bunun için ion motoru kullanan Dawn‘ın itiş gücünün Jüpiter’in yörüngesindeyken farklı Deep Space 1’ın 9969 Braille asteroidini pas geçerken farklı olmasını bir benzerlik kurarak ayrıntılı olarak gösterebilirdim. Ancak hayatın içindeki daha etkili oluyor.
***
Kabaca 6 milyar yıl kadar önce supernova patlamalarının ardından serbestçe yol alırken yeterince büyük bir yıldızın çekimine giren karbon ve hidrojen atomlarının 1 buçuk milyar yıllık hovardalıktan sonra yaklaşık 400 milyon yıl asteorid saldırılarına açık bir gezegendeki küçük su birikinti(ler)sinde, ilksel abiognezin -muhtemelen rna- önderliğinde, bir tetrapodun bedeninde 2.5 x 10²⁷ atom başına 6 elektronun mümkün kıldığı, Ernest Crawley’nin bireysel tecritin tabusu dediği Freud’un saldırganlığa yatkınlığın kişiye bağlı/görece ve uygun tatmini olarak açıkladığı bilince sahip, kimyasal karmaşıklığa erişmiş ‘bireyin’ sorunudur, bugün sorun olarak tanımladığımız her şeyin temelindeki. Yani insanın üstünlük, eşitlik, eksiklik denkleminde diğer insanlara göre konumunu işaretleyip farklılıklarını saldırganlık içgüdüsüyle toplumun diğer üyelerine üstünlük olarak kabul ettirme çabası. Siyahlara karşı ırkçılık, diabet ya da başka hastalıkları bulunmayan kilolu insanların zayıflamaya teşvik edilmesi, dialektlerin statü farkı olarak algılanması (Abd’deki kuzeyli-güneyli ayrımı), Roma’lı aristokratların hıristiyanlığı devlet dini olarak kabul etmeye zorlanmaları.
1.) “Evrimsel açıdan kararlı strateji” Şahin-güvercin dominasyon tercihi. Oyun teorilerine Maynard Smith’in evrimsel psikoloji alanındaki katkısı. Kilolu birinin asosyal olana pasif tarafından üstünlük kurma çabası. Saldırganlığın tatmini mutlaka bir şekilde yerine getirilmelidir; bu da en ufak + değerin -ki kapitalle ilgili olan değil- herhangi bir değişime ihtiyaç duymadan olduğu gibi kalması demek. Sözü edilen örnekte ve neredeyse tüm bullying içeren diğerlerinde de durum böyledir.
2.) Suçluluk duygusunun toplum tarafından dışlanma korkusu olduğu varsayımını -ki oldukça güçlü- doğru kabul edersek, zulmedenle zulme uğrayan arasındaki ayrımı kastedilen hakka süreklilik, düzey, toplam süre bakımından kesin bir kanaate varacak kadar görece değişkenlere bağlamak sizi iyi birer çağdaşlık savunucusu yapmazdı, zaten sizi dinleyen kimse de olmazdı. Belki de bu fikre karşı çıkan ilk kişi daha en başında ya da daha analitik bir zekaya sahip bir başkası daha sonraki aşamalarda comformistler tarafından bastırıldı ve gen havuzundan sonsuza kadar çıkarıldı. Türün bozukluğu -ki çok uzun bir konu, daha sonra incelenecek- tek bir bireye atfedilemeyecek kadar büyük ve uzun süredir, 1200 cc’lik hacme sahip olmak beklentiyi yükseltse de. Dolayısıyla son 12 bin yıldır yazılım buglarından kurtuldukça daha çok serpildi, serpildikçe daha çok update edildi.
3.) Bu kanıksanmışlık aslında bir memeli olarak henüz ilkel kıvamda ya da varsaydığımız kadar küçük ilişki gruplarının, davranışlar üzerinde baskınlığa erişmeye henüz başladığı dönemlerde seçilim mekaniğinde trapez bir vidaya dönüştü; yerine oturduğuna göre uyumlu> uyumlu olduğuna göre doğru> doğru olduğuna göre somunu açacak anahtar gereksiz.
6.) Bu argümana karşı çıkanların en basit hipotezi farklılığa konu olan üstünlük/eksiklik değerinin tüm bilince sahip diğer canlılarca aynı şekilde duyumsal olarak algılanacağı ve mantıksal karşı çıkarım sunanları herkesin gördüğünü tanımladıkları yani bir q/a beklentisi oluşturdukları için toplumsal huzursuzluğa yol açtıkları (insan 2400 senede Pentelikon mermerlerinin arasında eternal inflation tartışan türün üyelerinin bir warp drive değil ama en azından rtg hızına düşünsel olarak erişebilmelerini bekliyor bir yandan da) ve deneyim/birikim/nöron işlem kapasitesi farketmeksizin değişken dışı tüm sapiens-sapiensler için geçerli ortak bir ilişki haritası ortaya konamayacağını söyleyenleri yine sapkınlıkla suçluyorlar. Straw man her defasında bilginin, ilerlemenin ve yeniliklerin karşısında inkarcı bir yadsımacı, türün defolarındaki deliklerden giren solucan gibi kan emici, yapışkan ve antioksit et yığınlarının meşalelerinden en son yaktıkları bir çaput oldu ve olacak. Ama nasıl ki bir kuyruklu yıldızın ilksel çorbanın çeşnilerini taşıdığına dair uzun literatür ve deneysel çıkarımlara karşın inkarı seçip 67P/Churyumov–Gerasimenko‘dan sonra yumuşak geçişle bu yıldızın bilinçli bir güç tarafından velocitylerinin venüs büyüklüğünde bir supercomputera girilerek belirlenmiş olabileceğini öne sürdüler, aynı şekilde önce nihilistleri suçlayıp sonra yanıldıklarını kabul ederken dokundurup gittikçe daralan köşelerine çekilecekler.
Aslında sadece bir yorum demek çok kolaycılık olur. Çünkü şeylere ilişkin bütün bilgimiz duyularımızın bozmadığını varsaydığımız işlenmemiş verilerin çocukluk dönemindeki tecrübelerimiz ve sonraki dönemdeki çevremiz, eğitimimiz aracılığıyla değerlendirilip üst çekmeceye kaldırılmasıdır. Ancak sahiden de işler böyle mi yürür? Hayır. GPS’i kapatıp yolu kısaltacağını düşünen, trafik yerine ara sokaklardan giden bir şüpheci, her ne kadar yolun uzunluğu ölçüsünde yanılmamış ya da önemsiz düzeyde daha fazla katetmiş olsa da yaptığı dönüşler ve belli hızlarda yaşam alanlarına ulaşılmak için inşa edilen sokaklardan dolayı rastgele düzlemselliği etkili olarak kullanamaz, gideceği yere geç kalır; hipotezi gövdesinde gülümseyen inekler olan süt kamyonları, aralarına başka birileri girince nikahın gerçekleşmeyeceğine dair önsezi geliştiren düğün konvoyları, akrabalarına kaldırım ihalesini ilana çıkarmadan veren yerel yöneticiler, yolları yayalara vermek isteyen işbilmez ama devrimci ve çıkarcı akrabalar tarafından paramparça edilir.
Belli bir hız sınırının altında yol almanın kısıtlandığı 3–4 şeritli otobanlar her ne kadar yerleşim yerlerinin etrafından dolaşsalar da dönüşler yumuşak, süreksiz ve otoban kenarında ebegümeci toplayan yurdumun cefak.. gibi muhabirlerin son sözlerine muhattap olmak istemeyenlerin kullandığı yollar olduğundan tercih edilir. Kişilere ait duyum oldukları için değil. Bunun için ion motoru kullanan Dawn‘ın itiş gücünün Jüpiter’in yörüngesindeyken farklı Deep Space 1’ın 9969 Braille asteroidini pas geçerken farklı olmasını bir benzerlik kurarak ayrıntılı olarak gösterebilirdim. Ancak hayatın içindeki daha etkili oluyor.
Belli bir hız sınırının altında yol almanın kısıtlandığı 3–4 şeritli otobanlar her ne kadar yerleşim yerlerinin etrafından dolaşsalar da dönüşler yumuşak, süreksiz ve otoban kenarında ebegümeci toplayan yurdumun cefak.. gibi muhabirlerin son sözlerine muhattap olmak istemeyenlerin kullandığı yollar olduğundan tercih edilir. Kişilere ait duyum oldukları için değil. Bunun için ion motoru kullanan Dawn‘ın itiş gücünün Jüpiter’in yörüngesindeyken farklı Deep Space 1’ın 9969 Braille asteroidini pas geçerken farklı olmasını bir benzerlik kurarak ayrıntılı olarak gösterebilirdim. Ancak hayatın içindeki daha etkili oluyor.
***
Kabaca 6 milyar yıl kadar önce supernova patlamalarının ardından serbestçe yol alırken yeterince büyük bir yıldızın çekimine giren karbon ve hidrojen atomlarının 1 buçuk milyar yıllık hovardalıktan sonra yaklaşık 400 milyon yıl asteorid saldırılarına açık bir gezegendeki küçük su birikinti(ler)sinde, ilksel abiognezin -muhtemelen rna- önderliğinde, bir tetrapodun bedeninde 2.5 x 10²⁷ atom başına 6 elektronun mümkün kıldığı, Ernest Crawley’nin bireysel tecritin tabusu dediği Freud’un saldırganlığa yatkınlığın kişiye bağlı/görece ve uygun tatmini olarak açıkladığı bilince sahip, kimyasal karmaşıklığa erişmiş ‘bireyin’ sorunudur, bugün sorun olarak tanımladığımız her şeyin temelindeki. Yani insanın üstünlük, eşitlik, eksiklik denkleminde diğer insanlara göre konumunu işaretleyip farklılıklarını saldırganlık içgüdüsüyle toplumun diğer üyelerine üstünlük olarak kabul ettirme çabası. Siyahlara karşı ırkçılık, diabet ya da başka hastalıkları bulunmayan kilolu insanların zayıflamaya teşvik edilmesi, dialektlerin statü farkı olarak algılanması (Abd’deki kuzeyli-güneyli ayrımı), Roma’lı aristokratların hıristiyanlığı devlet dini olarak kabul etmeye zorlanmaları.
1.) “Evrimsel açıdan kararlı strateji” Şahin-güvercin dominasyon tercihi. Oyun teorilerine Maynard Smith’in evrimsel psikoloji alanındaki katkısı. Kilolu birinin asosyal olana pasif tarafından üstünlük kurma çabası. Saldırganlığın tatmini mutlaka bir şekilde yerine getirilmelidir; bu da en ufak + değerin -ki kapitalle ilgili olan değil- herhangi bir değişime ihtiyaç duymadan olduğu gibi kalması demek. Sözü edilen örnekte ve neredeyse tüm bullying içeren diğerlerinde de durum böyledir.
2.) Suçluluk duygusunun toplum tarafından dışlanma korkusu olduğu varsayımını -ki oldukça güçlü- doğru kabul edersek, zulmedenle zulme uğrayan arasındaki ayrımı kastedilen hakka süreklilik, düzey, toplam süre bakımından kesin bir kanaate varacak kadar görece değişkenlere bağlamak sizi iyi birer çağdaşlık savunucusu yapmazdı, zaten sizi dinleyen kimse de olmazdı. Belki de bu fikre karşı çıkan ilk kişi daha en başında ya da daha analitik bir zekaya sahip bir başkası daha sonraki aşamalarda comformistler tarafından bastırıldı ve gen havuzundan sonsuza kadar çıkarıldı. Türün bozukluğu -ki çok uzun bir konu, daha sonra incelenecek- tek bir bireye atfedilemeyecek kadar büyük ve uzun süredir, 1200 cc’lik hacme sahip olmak beklentiyi yükseltse de. Dolayısıyla son 12 bin yıldır yazılım buglarından kurtuldukça daha çok serpildi, serpildikçe daha çok update edildi.
3.) Bu kanıksanmışlık aslında bir memeli olarak henüz ilkel kıvamda ya da varsaydığımız kadar küçük ilişki gruplarının, davranışlar üzerinde baskınlığa erişmeye henüz başladığı dönemlerde seçilim mekaniğinde trapez bir vidaya dönüştü; yerine oturduğuna göre uyumlu> uyumlu olduğuna göre doğru> doğru olduğuna göre somunu açacak anahtar gereksiz.
6.) Bu argümana karşı çıkanların en basit hipotezi farklılığa konu olan üstünlük/eksiklik değerinin tüm bilince sahip diğer canlılarca aynı şekilde duyumsal olarak algılanacağı ve mantıksal karşı çıkarım sunanları herkesin gördüğünü tanımladıkları yani bir q/a beklentisi oluşturdukları için toplumsal huzursuzluğa yol açtıkları (insan 2400 senede Pentelikon mermerlerinin arasında eternal inflation tartışan türün üyelerinin bir warp drive değil ama en azından rtg hızına düşünsel olarak erişebilmelerini bekliyor bir yandan da) ve deneyim/birikim/nöron işlem kapasitesi farketmeksizin değişken dışı tüm sapiens-sapiensler için geçerli ortak bir ilişki haritası ortaya konamayacağını söyleyenleri yine sapkınlıkla suçluyorlar. Straw man her defasında bilginin, ilerlemenin ve yeniliklerin karşısında inkarcı bir yadsımacı, türün defolarındaki deliklerden giren solucan gibi kan emici, yapışkan ve antioksit et yığınlarının meşalelerinden en son yaktıkları bir çaput oldu ve olacak. Ama nasıl ki bir kuyruklu yıldızın ilksel çorbanın çeşnilerini taşıdığına dair uzun literatür ve deneysel çıkarımlara karşın inkarı seçip 67P/Churyumov–Gerasimenko‘dan sonra yumuşak geçişle bu yıldızın bilinçli bir güç tarafından velocitylerinin venüs büyüklüğünde bir supercomputera girilerek belirlenmiş olabileceğini öne sürdüler, aynı şekilde önce nihilistleri suçlayıp sonra yanıldıklarını kabul ederken dokundurup gittikçe daralan köşelerine çekilecekler.
Kaydol:
Yorumlar (Atom)